Маск OpenAI-ийг анхны ашгийн бус зорилгоосоо урвасан гэж буруутгаж байна
Илон Маск OpenAI болон Microsoft компаниас 79–134 тэрбум ам.долларын хэмжээтэй асар их нөхөн төлбөр нэхэж, АНУ-ын шүүхэд шинэ нэхэмжлэл гаргасан тухай Bloomberg мэдээлжээ. Түүний байр сууринаар, OpenAI нь Microsoft-той стратегийн түншлэл байгуулснаар байгууллагын үндсэн зорилго байсан ашгийн бус, хүний сайн сайхны төлөө чиглэсэн загвараасаа эрс хазайсан гэж үзэж байна.
Шинэ нэхэмжлэлд Маскийн өмгөөлөгчид OpenAI-ийн үнэлгээ ойролцоогоор 500 тэрбум ам.долларт хүрсэн тухай дурдан, үүний тодорхой хувийг Маск авах ёстой гэсэн шаардлага тавьжээ. Энэ нь Маскийн анхны 38 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт, мөн OpenAI-ийн цаашдын чиглэл, хөгжлийн талаар түүнд “буруу ойлголт өгсөн”, “төөрөгдүүлсэн” гэх тайлбарт тулгуурлаж байна.
Эдийн засагчийн тооцооллоор “зөвтгөлгүй ашиг” 134 тэрбум хүрч болзошгүй гэжээ
Хэргийн санхүүгийн суурь тооцоог эдийн засагч Пол Ваззана гаргасан гэж тэмдэглэжээ. Тэр Маскийн мөнгөн хөрөнгө оруулалтаас гадна техникийн зөвлөгөө, бизнесийн стратегийн дэмжлэг зэрэг “мөнгөн бус хувь нэмэр”-ийг нь тооцоонд оруулсан байна.
Ваззанагийн үнэлгээгээр OpenAI-ийн “зөвтгөлгүй ашиг” 65.5 тэрбумаас 109.43 тэрбум ам.долларын хооронд хэлбэлзэж болзошгүй бол Microsoft-ийнх 13.3 тэрбумаас 25.06 тэрбум ам.долларын хооронд байж магадгүй гэж дүгнэжээ. Үүн дээр үндэслэн нэхэмжлэлийн нийлбэр хэмжээ 79–134 тэрбум ам.долларын хүрээнд хэлбэлзэж буйгаар баримтжуулсан байна.
Тусад нь Маск торгуулийн (punitive) шинжтэй нэмэлт нөхөн төлбөр, мөн шүүхээс тодорхой хориг арга хэмжээ (injunctive relief) авахыг шаардах боломж нээлттэй байгааг дурдсан ч энэ хэсгийн нарийн задаргаа, дүнг хараахан тодорхой мэдээлээгүй байна.
OpenAI, Microsoft: нэхэмжлэл нь шахалт үзүүлэх гэсэн, бодит бус шаардлага
OpenAI болон Microsoft талууд нэхэмжлэлийг эрс үгүйсгэж, холбогдох шүүхийн баримт бичигт энэ хэргийг “үндэслэлгүй”, “шүүхийн өмнөх дарамт, шахалт үзүүлэх оролдлого” хэмээн тодорхойлсон байна. Компаниудын зүгээс нэхэмжлэлд дурдсан мөнгөн дүн бодит байдлаас тасарсан, хэт хөөрөгдсөн тоо гэдгийг онцолжээ.
Мөн шүүхийн материалд тэмдэглэснээр, Маскийн анхны 38 сая ам.долларын хандивтай харьцуулахад нэхэмжилсэн дүн нь ойролцоогоор 2 900 дахин их байгаа нь эдийн засгийн болон эрх зүйн логиктой нийцэхгүй гэж өмгөөлөгчид нь үзэж байна.
Шүүгдэгчдийн зүгээс Пол Ваззанагийн ашигласан арга зүйд эргэлзэж, түүний тооцоолол нь баталгаатай, нээлттэй мэдээллээр хангалттай дэмжигдээгүй, шүүхийн практик болон эдийн засгийн жишигт тулгуурлаагүй гэж шүүмжилжээ. Түүнчлэн ашгийн бус байгууллагаас хэдэн арван тэрбум ам.долларын “ашиг” гарган авч, түүнийг хожим өрсөлдөгч болж хувирсан хуучин хандивлагч руу шилжүүлэх тухай санаа нь бодит боломжгүй, хийсвэр шаардлага гэж тэмдэглэсэн байна.
Маск vs OpenAI: 2018 оноос тасарсан зам, xAI ба шинэ өрсөлдөөн
Илон Маск 2018 онд OpenAI-ийн ТУЗ-өөс гарсан бөгөөд 2023 онд өөрийн хиймэл оюун ухааны шинэ компани болох xAI-г байгуулсан. Ингэснээр тэр AI салбарт OpenAI, Microsoft зэрэг тоглогчидтой шууд өрсөлдөгчийн байр сууринд оржээ.
2024 онд Маск OpenAI-ийн гүйцэтгэх захирал Сэм Алтман болон байгууллагын үйл ажиллагаатай холбоотойгоор хууль эрх зүйн маргаан үүсгэн шүүхэд хандсан. Тэр OpenAI-ийг анхны зорилго болох “хүний төлөө, ашгийн бус AI хөгжүүлэлт”-ээсээ ухарсан, Microsoft-той хийсэн түншлэлээр дамжуулан арилжааны загварт бүрэн шилжсэн гэж буруутгаж байна.
Сэм Алтман харин Маскийн шүүхийн ажиллагааг хиймэл оюун ухааны зах зээл дээрх өрсөлдөгчөө сулруулахын тулд шүүхийн системийг ашиглаж буй улс төржсөн алхам гэж үзэж буйгаа илэрхийлсэн.
Шүүх хурал 2026 оны 4-р сард эхэлнэ
Энэхүү маргаантай хэргийн анхны том шүүх хурал Калифорни мужийн Окленд хотод 2026 оны дөрөвдүгээр сарын сүүлчээр болохоор товлогджээ. Ийнхүү Маск–OpenAI–Microsoftын гурав талт маргаан нь технологийн салбарын хамгийн анхаарал татсан хууль эрх зүйн кейсүүдийн нэг болон хувирч, зөвхөн мөнгөн дүнгээрээ бус, ашгийн бус байгууллагын ирээдүй, өндөр технологийн компаниудын ёс зүй, өрсөлдөөний дүрмийг тойрсон өргөн хүрээний маргааныг дагуулж байна.
