Итгэлцэлд сэв суух эрсдэл нь гол шалтгаан
Хиймэл оюун ухааны үйлчилгээ дундаас зар сурталчилгаагаар орлого олох туршилтыг хамгийн түрүүнд эхлүүлсэн компаниудын нэг Perplexity энэ загвараас бүрэн ухрахаар шийджээ. Тус компани хэрэглэгчийн итгэл алдагдах эрсдэл нь хамгийн том асуудал болсон гэж үзсэн байна.
Сан Францискод төвтэй Perplexity 2024 онд генератив хиймэл оюун ухааны бүтээгдэхүүндээ анх удаа зар сурталчилгаа нэвтрүүлж, чатботын ердийн хариултын доор “ивээн тэтгэсэн” блок байршуулдаг болсон. Харин 2025 оны сүүл үеэс эхлэн энэ шийдлийг шат дараатайгаар хумиж, одоо удирдлагын түвшинд буцаан сэргээхгүй гэдгээ ил тод мэдэгдэв.
Компанийн удирдлагын нэг төлөөлөгч байр сууриа дараах байдлаар тодорхойлжээ.
“Хэрэглэгч энэ бол хамгийн сайн хариулт гэдэгт итгэх ёстой – эс тэгвээс тэр бүтээгдэхүүнийг үргэлжлүүлэн ашиглахгүй эсвэл төлбөр төлөхгүй.”
Perplexity-ийн тайлбараар асуудал нь зар сурталчилгаа хариултын агуулгад шууд нөлөөлсөн эсэхдээ биш. Тэд “нөлөөлөөгүй” гэж мэдэгддэг. Харин зар сурталчилгаа оршин байгаагийн өөрийнх нь нөлөө гол гэнэ: хэрэглэгч “энэ үнэхээр хамгийн сайн хариулт уу, эсвэл ивээн тэтгэсэн зорилготой юу” гэж эргэлзэж эхлэх нь үйлчилгээний үнэ цэнийг сулруулдаг. Өөрөөр хэлбэл, зар сурталчилгааг тэмдэглэсэн байсан ч формат нь өөрөө итгэлцлийг эвдэх эрсдэлтэй гэж дүгнэжээ.
Өрсөлдөгчид эсрэг чиглэлд явж байна
Perplexity-ийн сонголт нь бусад том тоглогчдын алхмуудтай харьцуулахад илүү ялгарч байна. 2026 оны 2-р сарын эхээр OpenAI АНУ дахь үнэгүй тариф болон Go захиалгын хэрэглэгчдэд зориулж ChatGPT дээр зар сурталчилгааг туршиж эхэлсэн тухай дурдагдсан. Тус компанийн тайлбараар зар сурталчилгаа нь “хариултад нөлөөлөхгүй”, мөн хувийн чат дээр суурилсан чиглүүлэлт хийхэд ашиглагдахгүй; зарын блокууд нь хуудасны доод хэсэгт тусад нь байрлана гэж мэдээлжээ.
Anthropic харин үүнээс ч хатуу байр суурь баримталж, өөрийн туслах Claude-ыг зар сурталчилгаагаар хэзээ ч мөнгөжүүлэхгүй гэж амласан талаар өгүүлжээ. Тэдний логик нь: ноцтой хэрэглээнд зориулагдсан туслах бүтээх гэж байгаа бол хэрэглэгч “энэ AI намайг реклам захиалагчийн зүг түлхэж байна уу” гэж огт бодох ёсгүй.
Google-ийн хувьд ердийн хайлтын бүтээгдэхүүнүүдэд хиймэл оюун ухаант горим, тойм хэсгээр дамжин зар сурталчилгаа ажиллуулдаг ч Gemini чатбот дээр одоогоор зар сурталчилгаа байхгүй гэж тус материалд тэмдэглэсэн байна.
Орлого ба итгэлцлийн тэнцвэр
Энэ бүхэн нэг үндсэн асуулт руу буцаж очиж байна: хэлний загвар хөгжүүлэх, сургах, ажиллуулах зардал өндөр хэвээр байгаа нөхцөлд компаниуд тогтвортой орлогын загварыг яаж байгуулах вэ. Салбарын том тоглогчдын ихэнх нь одоогоор ашигтай ажиллаагүй гэж өгүүлэлд дурдсан бөгөөд зар сурталчилгаа бол боломжит нэг гарц ч итгэлцэлд сэв суух эрсдэл нь үүнтэй зэрэгцэн өсч байгаа гэж дүгнэжээ.
