Ухаалаг утас халдлагын программд өртсөн эсэхийг хэрхэн мэдэж, мэдээллээ хамгаалах вэ?

Өнөө үед ухаалаг утас нь хэрэглэгчийн банкны данс, хувийн мэдээлэл, онлайн үйлчилгээний нэвтрэх эрх зэрэг чухал өгөгдөлд хандах гол хэрэгсэл болсон. Үүнийг дагаад цахим гэмт хэрэгтнүүд ухаалаг утсыг бай байнга онилж, ихэвчлэн тагнуулын программ (spyware) ашиглан төхөөрөмжид нууцаар нэвтрэх, алсаас хянах оролдлого хийдэг.

Халдлагын программын шинж тэмдгүүд

Утас дараах байдлаар сонин үйлдэл үзүүлбэл халдвар авсан байх магадлалтай:

• Гэнэт гацах, хөлдөх
• Хэт хурдан халалт
• Өөрөө асаж, унтрах
• Батарей огцом дуусах

Ийм нөхцөлд хамгийн найдвартай арга нь төхөөрөмжийг мэргэжлийн байгууллагаар бүрэн шалгуулах юм.

Урьдчилсан өөрийн шалгалт хийх алхмууд

1. Аюулгүй горимд ажиллуулах
   1. Ихэнх утсан дээр асаах товчийг удаан дарж → “унтраах” → “аюулгүй горим”-ыг сонгоно.
   2. Дахин ачаалсны дараа “Программ” хэсгээс танил бус эсвэл сэжигтэй аппуудыг устга.
   3. Мөн татаж авсан файлуудаа шалгаж, сэжигтэй файлуудыг устга.
2. Дуудлага дамжуулалт шалгах
   1. Гар утсандаа *#21# командыг оруулж, дуудлага хаашаа дамжуулж байгааг хар.
   2. Дамжуулалт идэвхтэй бол ##002# оруулаад идэвхгүй болго.
   3. *#62# командаар дуудлага яг хаашаа чиглэж байгааг тодруулж болно.
3. Аппликейшний зөвшөөрөл хянах
   1. “Тохиргоо” → “Программ” хэсэгт орж, аппууд ямар өгөгдөлд (камер, микрофон, байршил) хандаж байгааг шалга.
   2. Хэрэгцээгүй программын зөвшөөрлийг цуцлах эсвэл бүрмөсөн устга.

Санамж

• Утасны загвар, үйлдлийн системийн хувилбараас шалтгаалж цэс, тушаалын нэр өөр байж болно.
• Эдгээр алхмыг тогтмол хэрэгжүүлснээр таны мэдээллийг алдах эрсдэл мэдэгдэхүйц буурна.