Таны өмнө нь хийж үзсэн нөхцөл байж мэднэ. “Батерей удаан барих арга” гэж хайгаад, өндөр үзэлттэй нийтлэл олж уншаад, зөвлөгөөг нь ягштал дагасан. Эхэндээ бүх зүйл гайхалтай санагдана. Гэтэл хэдэн сарын дараа утас чинь хачин аашилж эхэлж, удалгүй хоёр цаг хүрэхгүй хугацаанд цэнэг нь дуусдаг “халуун тоосго” шиг болчихдог. Ийм зүйл тохиолддог нь нэг шалтгаантай: олон зөвлөгөө өнөөдрийн төхөөрөмжид тохирохоо больсон байдаг.
Технологи өөрчлөгдсөн атлаа зөвлөгөө нь хуучраад үлдсэн
2020 оны утсыг 2026 оны утасны дэргэд тавибал гаднаасаа төстэй ч дотроо бараг өөр ертөнц. Гэтэл хайлтын системүүд хуучин, шинэ мэдээллийг зааглаж өгдөггүй. 3–5 жилийн өмнөх нийтлэлүүд эхний хуудсан дээр гараад, лайк цуглуулаад, өнөөдрийн төхөөрөмжид хор болоод үлдчихдэг.
Жишээ нь “сард нэг удаа батерейгаа бүрэн дуусгаж байж тохируул” гэдэг зөвлөгөө нэгэн цагт никель-металл гидрид батерей дээр утга учиртай байж магадгүй. Харин орчин үеийн лити-ион, лити-полимер батерейд бүрэн цэнэггүйжүүлэх нь химийн стресс үүсгэж, ашиглалтын хугацааг нь богиносгох эрсдэлтэй.
Домог 1: “Батерейг тохируулахын тулд бүрэн дуусгаж бай”
Орчин үеийн батерейд хамгийн таатай горим нь туйлшрал биш. Хэт сулруулах, бүрэн дуусгах мөчлөгүүд олон давтагдах тусам элэгдэл нэмэгдэнэ. “Тохируулга” гэх нэртэй энэ арга өнөөдөр олон тохиолдолд эсрэг нөлөөтэй.
Домог 2: “Цэнэг хэмнэхийн тулд бүх апп-аа байнга хааж бай”
Өнөөдрийн iOS, Android арын процессуудыг өөрсдөө зохицуулж, дата ачааллыг эрчим хүчний хэмнэлттэй байдлаар удирддаг. Апп-ыг хүчээр хаагаад дахин нээх үед систем илүү их нөөц зарцуулж, зарим тохиолдолд батерейг бүр хурдан иддэг.
Үүнтэй адил “санах ой цэвэрлэгч”, “оновчлогч” гэх нэртэй апп-уудын ихэнх нь 2026 онд өөрсдөө CPU ачаалал үүсгэх, зар сурталчилгаа ажиллуулах, өгөгдөл цуглуулах эрсдэл дагуулдаг гэж яригддаг. Үйлдлийн системийн өөрийнх нь хийж чаддаг зүйлийг давхардуулж, утсыг илүү “стресс”-тэй болгох нь элбэг.
Домог 3: “Вирусны эсрэг суулгахгүй бол хамгаалалтгүй”
Хуучин нийтлэлүүд Android дээр заавал вирусны эсрэг суулга гэж шахдаг байсан. Харин өнөөдөр Google Play Protect зэрэг суурилсан хамгаалалтын механизмууд нэлээд хөгжсөн. Зарим гуравдагч талын хамгаалалтын апп-ууд бодит хамгаалалтаас илүүтэй батарей цэнэг шавхах, системийг удаашруулах тал руу хэлбийх тохиолдол бий гэж шүүмжилдэг.
VPN дээр ч төстэй асуудал гарч болно. Байнга асаалттай VPN нь нэмэлт “хонгил” үүсгэж, холболтыг удаашруулах, батерейг илүү идэх нөхцөл бүрдүүлдэг. Дээрээс нь үнэгүй үйлчилгээний эргэн тойронд хэрэглэгчийн өгөгдөлтэй холбоотой маргаан үе үе гарч байсан нь хүмүүсийг болгоомжлоход хүргэдэг.
Домог 4: “80%-аас дээш цэнэглэж болохгүй, 20%-иас доош буулгаж болохгүй”
Энэ зөвлөгөө одоо ч олон нийтэд түгээмэл. Гэхдээ орчин үеийн тэргүүлэх загварууд “дасан зохицох цэнэглэлт” зэрэг ухаалаг зохицуулалттай болж, хэрэглэгчийн зуршлыг тооцоолоод 80%-ийн дараа цэнэглэлтийг удаашруулах, сэрэх цагт 100% хүргэх гэх мэт механизмуудыг ашигладаг болсон.
Мөн “оригинал биш кабелиас ай” гэдэг айдас ч өмнөх шигээ туйлын биш. Баталгаажсан USB Power Delivery, Quick Charge зэрэг стандартуудтай кабель, цэнэглэгчийн үед гол хяналтыг утасны доторх тэжээлийн удирдлагын схем гүйцэтгэдэг.
Домог 5: “Системийн шинэчлэлт дандаа утсыг удаашруулдаг”
“Шинэчлэлт хийвэл утас муудна” гэдэг айдас iPhone 4S, iOS 9-ийн үеэс хүчтэй үлдсэн. Гэхдээ өнөөдрийн үйлдвэрлэгчид шинэ хувилбаруудаа тодорхой төхөөрөмжүүдэд оновчлохоор илүү их ажилладаг болсон гэж үздэг. Хамгийн чухал нь шинэчлэлтүүд аюулгүй байдлын цоорхойг хаадаг. Харин шинэчлэлтгүй, хуучин системтэй утас нь кибер халдлагад илүү эмзэг байж болзошгүй.
Яагаад хүмүүс хуучин зөвлөгөөнд наалдаад байдаг вэ?
Хүн анх олж авсан мэдлэгтээ “зууралдах” хандлагатай. Нэг удаа “шөнөжин цэнэглэж болохгүй” гэж уншаад итгэчихвэл дараа нь нөхцөл өөрчлөгдсөн ч тэр бодол амархан солигддоггүй. Үүн дээр алгоритмууд нэмэгдээд, төстэй контентыг дахин дахин санал болгож, мэдээллийн “хөөс” үүсгэдэг.
Хуучин домгийн хавхнаас хэрхэн зайлсхийх вэ?
Нийтлэгдсэн огноог шалгах нь хамгийн энгийн шалгуур. Хоёр жилээс дээш өмнөх зөвлөгөөг шүүмжлэлтэй унших хэрэгтэй. Мөн үйлдвэрлэгчийн албан ёсны дэмжлэг, баримт бичиг, форум зэрэг эх сурвалжуудыг харьцуулж үзэх нь илүү найдвартай.
Эцэст нь, орчин үеийн ухаалаг гар утас өөрөө эрчим хүч, санах ой, цэнэглэлтийн процессыг зохицуулах түвшинд хүрсэн. Хувь хэмжээг байнга ширтэх, апп бүрийг хүчээр хаах зэрэг “хуучин хамгаалалт” олон тохиолдолд бодит ашиг өгөхөөсөө илүү сөрөг нөлөөтэй болж хувирдаг. Технологи хурдтай өөрчлөгдөж байхад хүний зуршил удаан солигддог. Тиймээс өчигдрийн “хэмнэлт” өнөөдөр утсыг чинь эвдэж мэдэх домог болж хувирч байна.
