Робот ноход гал сөнөөгчдийн ажлыг хэрхэн өөрчилж байна вэ өнөөдөр

Хүн орж чаддаггүй халуун цэгт механик “туслагчид” орж эхэллээ

Гал түймэртэй тэмцэх ажил хүний амь нас, эрүүл мэндтэй шууд холбоотой мэргэжлийн нэг хэвээр байгаа ч сүүлийн жилүүдэд энэ фронтод технологийн шинэ тоглогч нэмэгдэж байна. Хиймэл оюун ухаантай дөрвөн хөлтэй робот платформууд, олон нийтийн хэллэгээр робот ноход аюултай бүс рүү гал сөнөөгчдийг биш, өөрсдийг нь илгээх боломжийг бодит болгоод байна.

Үйлдвэрийн томоохон цогцолбор, газрын доорх хонгил, химийн бодисын агуулах, дэлбэрэлтийн дараах нуранги бүхий объект зэрэгт гарсан галд уламжлалт сургалт, туршлага хангалтгүй болж, хамгийн өндөр түвшний бэлтгэлтэй баг хүртэл амь нас, эрүүл мэндийн ноцтой эрсдэлтэй нүүр тулах нь элбэг. Нурах магадлалтай хийц, хэт өндөр температур, хорт утаа, бараг тэгшитгэгдсэн харагдах орчин нь ийм ажиллагааг хүний хувьд хамгийн аюултай төлөвлөгдөшгүй нөхцөл болгодог.

Ийм нөхцөлд робот системүүд, ялангуяа хөдөлгөөн сайтай, олон мэдрэгч бүхий “механик ноход” хүн орж эрсдэл үүрэхээс өмнө аюултай бүсийг тандах, нөхцөл байдлыг бодит зураглалтайгаар гаргах шинэ хэрэгсэл болж байна.

Робот ноход галын бүсэд ямар үүрэг гүйцэтгэж чаддаг вэ

Гаднаасаа металл эсвэл карбон бүрхүүлтэй амьтны хэлбэртэй харагддаг эдгээр төхөөрөмжийн дотор тал нь маш нарийн электроник, мэдрэгч, хиймэл оюун ухааны алгоритмуудаас бүрдэх өндөр түвшний платформ юм.

Ийм төрлийн робот нохой барилгын дотор болон гадна орчинд чөлөөтэй хөдөлж, шат, налуу, тэгш бус гадаргуу, хэсэгчлэн нурсан хэсэг дээгүүр авирч, хүн хүрч очиход маш хэцүү цэгийг ч шалгах боломжтой. Зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс өндөр температур, утаа ихтэй орчинд механик бүтэц, тусгай дулаалгын ачаар хүнээс хавьгүй удаан хугацаанд ажиллах чадвартай.

Роботын биед суурилсан өндөр нягтаршилтай камер, дулааны дүрслэлийн систем, хийн мэдрэгч, орчны чичиргээ, хөдөлгөөнийг илрүүлэх төхөөрөмжүүд нь мэдээллийг бодит цаг хугацаанд удирдлагын төв рүү дамжуулна. Үүний ачаар гал сөнөөгчид:

— галын голомт хаана төвлөрсөн, хэрхэн тархаж байгаа
— аюултай хий, утааны концентраци ямар түвшинд хүрсэн
— хаана нурж болзошгүй хийц, хаана хүн үлдсэн байх өндөр магадлалтай

зэрэг мэдээллийг тайзан дээр биш, хяналтын дэлгэцэн дээрээс харах боломжтой болж байна.

Хиймэл оюун ухааны модулиуд нь зөвхөн зураг “дамжуулаад зогсохгүй” орж ирж буй өгөгдлийг боловсруулж, халуун цэг, хийн алдагдлын магадлал өндөр хэсэг, хөдөлгөөн илрэгдсэн бүсийг автоматаар тодруулан тэмдэглэж, шийдвэр гаргагчдад илүү ойлгомжтой дүрслэл болгон хүргэдэг.

Урьдчилсан тагнуул: хамгийн аюултай мөчийг робот гүйцэтгэнэ

Гал сөнөөгчдийн хувьд хамгийн эрсдэлтэй мөчүүдийн нэг нь барилгын дотор анхны нэвтрэлт хийх үе байдаг. Дотор нөхцөл ямар байгааг сайн мэдэхгүйгээр шатаж буй байгууламж руу орох нь нурж дарагдах, хорт хийнд хордох, гарц хаагдах зэрэг олон эрсдэл дагуулдаг.

Робот нохойны нэг гол үүрэг нь энэ зэрэг урьдчилсан тагнуулын ажлыг хүний оронд гүйцэтгэх явдал юм. Тэр барилга руу түрүүлж орж, хийцийн тогтвортой байдал, доторх температурын хуваарилалт, агаар дахь хийн найрлага, үзэгдэх байдлыг хэмжиж, эрсдлийг багцалсан мэдээлэл хэлбэрээр буцаан илгээж чадна.

Ингэснээр аврах ажиллагааны командлал:

— хаанаас орох нь хамгийн аюул багатай
— аль хэсгийг шууд хааж, аль хэсгийг нэн түрүүнд шалгах
— дотоод маршрутын ямар хувилбар хамгийн бага эрсдэлтэй

гэсэн тактикийн шийдвэрийг урьдчилан гаргах боломжтой болдог. Зарим тохиолдолд робот нохой гал сөнөөгчидтэй хамт дотогш орж, багийн “нүд, чих” болж, бодит байдлыг тасралтгүй шинэчилсэн мэдээллээр хангана.

Робот системүүд хүнийг орлох биш, хамгаалах нэмэлт шугам юм

Робот ноходыг бүтээж буй инженер, хөгжүүлэгчид нэг зүйлийг тогтмол онцолдог. Энэ бол эдгээр системүүд гал сөнөөгчдийг орлуулах гэж биш, харин тэдний ажлын хамгийн аюултай хэсгийг өөр дээрээ авах гэж бүтээгдсэн гэсэн зарчим юм.

Тэд биеийн хүч шаардсан, өндөр эрсдэлтэй, олон тодорхойгүй хүчин зүйлтэй үе шатуудыг гүйцэтгэж, галын багийн гишүүдийг илүү хяналттай нөхцөлд шийдвэр гаргах, тактикийн удирдлага хийх, хохирогчдыг гаргаж авах, гал унтраах шууд ажиллагаанд төвлөрөх боломжийг олгоно.

Онцгой байдлын байгууллагын өнөөгийн арсеналд дрон, дулааны камер, утаа нэвтрэхгүй хувцас хэрхэн зайлшгүй хэрэгцээ болсон шиг робот ноход ч мөн тэдний чадавхийг тэлж буй дараагийн шатны хэрэгсэл болж байна. Хамгийн гол нь шийдвэр гаргах төвд сууж буй хүн илүү их мэдээлэлтэй, илүү бага эрсдэлтэйгээр ажиллах нөхцөл бүрдэнэ.

Ирээдүй: “гал сөнөөгч” робот өөрөө маршрутаа төлөвлөж, тоног төхөөрөмж хүргэх түвшинд хүрнэ

Хиймэл оюун ухааны алгоритм, хөдөлгөөн удирдлагын системүүд хурдтай хөгжиж буйтай холбоотойгоор ийм төрлийн роботууд илүү бие даасан, тэсвэртэй, ухаалаг болох чиглэл рүү шилжиж байна.

Ойрын жилүүдэд:

— илүү урт хугацаанд тасралтгүй ажиллах
— орчинд нь үндэслэн маршрутаа өөрөө сонгох
— стандарт гал унтраах тодорхой үйлдлүүдийг автономоор гүйцэтгэх
— бааз станцаас хэрэгтэй багаж, тоног төхөөрөмжийг гал сөнөөгчдөд хүргэж өгөх

зэрэг чадварыг бодитоор хэрэгжүүлэхээр зорьж буй төсөл олон байна. Энэ нь хүний оролцоог тэвчихгүй, хамгийн аюултай бүсүүдэд машин л үлдэх, харин хүмүүс тактик, удирдлага, нарийн аврах ажиллагаанд гол дүрд тоглох шинэ загварыг бий болгоно.

Ингэх тусам онцгой байдлын албанд ажилладаг хүмүүсийн дунд амь насаараа хохирох, хүнд бэртэл авах тохиолдол багасаж, аюулын голомтоос илүү олон хүнийг амьд, эрүүл гаргах боломж нэмэгдэх нь технологийн энэ чиглэлийн бодит үнэ цэнэ болж байна.