Хөлбөмбөгийн талбайд технологийн шинэ үе эхэллээ
2026 оны FIFA World Cup зургадугаар сарын 11-нд эхэлж, долоодугаар сарын 19 хүртэл АНУ, Канад, Мексикийн 16 хотын цэнгэлдэхэд үргэлжилнэ. Энэ удаагийн тэмцээн хөлбөмбөгийн түүхэн дэх хамгийн өндөр технологиор тоноглогдсон ДАШТ болж байна.
Нийт 104 тоглолтын турш талбай дээр болж буй үйл явдал, шүүгчийн шийдвэр, дэлхий даяар үзэж буй тэрбум үзэгчдийн туршлагын хооронд мэдрэгч, камер, хиймэл оюун ухааны бүхэл бүтэн систем ажиллах юм. Гэхдээ үзэгчдийн хувьд хамгийн чухал асуулт нь хэдэн төхөөрөмж ашиглаж байгаа тухай биш, харин юуг автоматжуулсан, юуг хүн шийдэх хэвээр үлдээсэн, технологи алдаа гаргавал хэн хариуцлага хүлээх вэ гэдэг асуудал болж байна.
2026 оны ДАШТ-д ямар технологи ашиглагдаж байна вэ
Энэ удаагийн ДАШТ-д бараг бүх тоглолтын үеэр дөрвөн үндсэн технологи харагдана. Үүнд мэдрэгчтэй албан ёсны бөмбөг, камер дээр суурилсан хагас автомат офсайдын систем, шүүгчдийн биед зүүх камер, мөн маргаантай шийдвэрийг тайлбарлах 3D тоглогчийн дүрслэл багтаж байна.
Үүний зэрэгцээ Google болон Lenovo зэрэг технологийн компаниуд тэмцээнийг AI функц, фэнүүдэд зориулсан ухаалаг үйлчилгээ, багуудын аналитикийн хэрэгслүүдийг олон нийтэд харуулах том талбар болгож байна.
Гол зарчим нь тодорхой: хэмжиж болох, объектив асуудлыг технологид даатгаж, хүний дүгнэлт шаарддаг шийдвэрийг шүүгчдэд үлдээжээ. Энэ нь машины бүрэн ноёрхол гэхээсээ илүү мэдрэгч, камер, хүний шийдвэрийн нарийн хуваарилалт юм.
Trionda ухаалаг бөмбөг юуг хэмждэг вэ
Adidas компанийн бүтээсэн албан ёсны бөмбөг Trionda нь дотороо инерцийн хэмжилтийн төхөөрөмж буюу IMU мэдрэгчтэй. Энэ төхөөрөмж секундэд 500 удаа өгөгдөл цуглуулж, бөмбөгийн хурдатгал, хөдөлгөөн, гурван хэмжээст чиглэлийн мэдээллийг бүртгэдэг.
Ингэснээр систем тоглогч бөмбөгөнд яг ямар мөчид хүрснийг миллисекундийн нарийвчлалтай тогтоож чадна. Офсайдын маргаантай үед хамгийн чухал зүйл нь бөмбөг тоглогдсон яг тэр агшин байдаг тул 500Hz мэдрэгч энэ мөчийг таамгаар бус, маш нарийн өгөгдлөөр тогтоох боломж олгож байна.
Гэхдээ энэ шинэчлэл нэг энгийн боловч сонирхолтой өөрчлөлт авчирсан. ДАШТ-ий бөмбөг анх удаа батарейтай болсон тул тоглолтын өмнө цэнэглэх шаардлагатай болжээ.
Хагас автомат офсайдын систем хэрхэн ажилладаг вэ
Фэнүүдийн хамгийн их анзаарах шинэчлэл бол офсайдын систем юм. 16 цэнгэлдэх бүрт ойролцоогоор 12 өндөр хурдны тусгай камер суурилуулсан бөгөөд эдгээр нь хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар тоглогч бүрийн биеийн 29 цэгийг хянадаг.
Гар, хөл, өвдөг, мөр, хөлийн үзүүр зэрэг байрлал секундэд 50 удаа бүртгэгдэнэ. Дараа нь энэ мэдээллийг Trionda бөмбөгийн “цохилтын агшин”-тай нэгтгэж, тухайн мөчид тоглогч хаана байсан, офсайдын шугам хаана татагдахыг автоматаар тодорхойлно.
Ингэснээр систем хэдхэн секундийн дотор офсайдын байрлалыг тооцож, шийдвэрийн мэдээллийг гаргаж чадна.
2022 оны ДАШТ-ээс юу өөрчлөгдөв
2022 оны ДАШТ-тэй харьцуулахад энэ систем хоёр гол өөрчлөлттэй болжээ. Нэгдүгээрт, илүү мэдрэмтгий болсон. Өмнөх үеийн систем 50 см-ээс илүү зөрүүтэй үед тодорхой дохио өгдөг байсан бол шинэ хувилбар 10 см-ээс дээш офсайдын байрлалыг ч илрүүлэх боломжтой болсон байна.
Хоёрдугаарт, шийдвэрийн мэдээлэл илүү хурдан дамждаг болсон. Тодорхой байрлалын офсайдын тохиолдолд мэдээлэл эхлээд VAR руу очихгүйгээр шууд талбай дээрх шүүгчид, тэр дундаа туслах шүүгчийн чихэвч рүү дамжина.
Гэхдээ хамгийн чухал зааг хэвээр үлдэж байна. Систем зөвхөн тоглогчийн байрлалыг хэмжинэ. Харин офсайд байрлалтай тоглогч тоглолтод бодитоор нөлөөлсөн эсэхийг технологи шийдэхгүй. Энэ нь хүний шүүгчийн дүгнэлт хэвээр байна.
Шүүгчид яагаад биедээ камер зүүж байна вэ
Энэ ДАШТ-д анх удаа бүх 104 тоглолтын шүүгчид биеийн камер зүүнэ. Камерын бичлэгийг шууд дамжуулгад ашиглаж, үзэгчдэд шүүгчийн өнцгөөс үйл явдлыг харах боломж олгоно.
Гэхдээ толгой болон биед зүүсэн камерын бичлэг гүйх, эргэх, хөдөлгөөн хийх бүрд ихээр чичирдэг. Тиймээс FIFA хиймэл оюун ухаанд суурилсан дүрс тогтворжуулах систем ашиглаж, бичлэгийг бодит цагт илүү үзэхэд тохиромжтой болгоно.
Энэ нь маргаантай мөчүүдийг илүү ойлгомжтой харах, шүүгчийн байрлал, харах өнцөг, шийдвэрийн нөхцөлийг илүү ил тод болгох зорилготой юм.
3D аватарууд шийдвэрийг үзэгчдэд ойлгомжтой болгоно
Офсайдын системд ашиглагдаж буй tracking технологи зөвхөн шүүгчдэд туслахгүй. Энэ нь дэлгэц дээр харагдах тайлбар дүрслэлийг ч бий болгоно.
Тэмцээний өмнө тоглогч бүрийг 3D байдлаар сканнердаж, тэдний дүрсийг бодит мэт график болгон ашиглана. Ингэснээр офсайдын шийдвэрийг цэнгэлдэхийн дэлгэц болон телевизийн шууд дамжуулгаар 3D дүрслэлээр дахин үзүүлж, үзэгчдэд төвөгтэй шийдвэрийг богино хугацаанд ойлгоход тусална.
Өмнө нь шугам, удаашруулсан бичлэгээр тайлбарладаг байсан маргаантай мөчүүд одоо илүү бодит, харахад хялбар график хэлбэрээр үзэгдэх юм.
Google, Lenovo нар AI туршлагыг өргөжүүлж байна
Технологийн компаниуд мөн ДАШТ-ийг хоёр дахь дэлгэцийн туршлага, фэнүүдэд зориулсан AI функцээр баяжуулж байна.
Google Gemini AI-гаа тэмцээний фэнүүдийн туршлагын төв хэсэг болгохоор ажиллаж байгаа бөгөөд утасны lock screen дээр шууд оноо харах, AI-аар үүсгэсэн тоглолтын дүрслэл зэрэг боломжуудыг санал болгоно.
Lenovo бүх 16 цэнгэлдэхийн digital twin буюу виртуал хуулбарыг ашиглан хүн урсгал, аюулгүй байдал, зохион байгуулалтыг удирдах систем ажиллуулж байна. Мөн бүх 48 багт зориулан 2,000 гаруй хөлбөмбөгийн тусгай үзүүлэлт дээр сургагдсан “Football AI Pro” аналитикийн хэрэгсэл ашиглуулах аж.
Технологи алдаа гаргавал хэн хариуцах вэ
Энэ бол хамгийн чухал асуултуудын нэг. Хариулт нь “хагас автомат” гэдэг нэрэндээ бий. Технологи нотолгоо, хэмжилт, зөвлөмж гаргана. Харин эцсийн шийдвэрийг хүн гаргана.
Офсайдын систем зөвхөн бөмбөг тоглогдсон мөчид тоглогч хаана байсныг хэмжинэ. Харин тэр тоглогч тоглолтод оролцсон эсэх, хаалгачид саад болсон эсэх, хамгаалагчийн үйлдэлд нөлөөлсөн эсэх зэрэг дүгнэлтийг хүний шүүгч хийдэг хэвээр байна.
Тиймээс маргаантай шийдвэр гарах үед хариуцлага алгоритм дээр бус, илүү хурдан, илүү нарийн өгөгдөлтэй ажиллаж буй шүүгч дээр үлдэнэ.
AI хэмжилт хийж байна, харин дүгнэлтийг хүн гаргаж байна
Энэ ДАШТ-ийн технологийн гол санаа нь хиймэл оюун ухаанд бүх шийдвэрийг даатгах биш юм. AI хэмжилт хийж, камер болон мэдрэгч бодит өгөгдөл өгнө. Харин тоглолтын утга, нөхцөл, хүний оролцоо шаардсан шийдвэрийг шүүгч гаргах хэвээр үлдээжээ.
Энэ нь технологийн хязгаарыг ч тодорхой харуулж байна. AI-д нарийвчлалтай хэмжилт итгэмжлэгдсэн ч шүүлтийн эрх бүрэн шилжээгүй байна.
Тоглогчдын өгөгдөл шинэ асуулт үүсгэж байна
Тэмцээний технологийн өөр нэг том асуудал нь дата юм. Тоглогчдыг 3D байдлаар сканнердаж, биеийн 29 цэгийг секундэд 50 удаа хянаж, бөмбөг бүрийн хүрэлтийг 500Hz мэдрэгчээр бүртгэж байна.
Ингэснээр FIFA болон түүний арилжааны түншүүд тоглогчдын хөдөлгөөн, гүйцэтгэл, биометрик шинжтэй маш нарийн мэдээллийн урсгалтай болж байна. Энэ өгөгдлийг хэн эзэмших, хэн ашиг хүртэх, ямар зорилгоор хэрэглэх вэ гэдэг асуулт тэмцээний үеэр улам чухал болох нь тодорхой.
Үзэгчид яг юуг анзаарах вэ
Энгийн үзэгчийн хувьд хамгийн мэдэгдэхүйц өөрчлөлт нь офсайдын шалгалт илүү хурдан болох явдал юм. Мөн дэлгэц дээрх тайлбар илүү ойлгомжтой болж, маргаантай мөчийг 3D дүрслэлээр харах боломж нэмэгдэнэ.
Шүүгчийн камерын өнцөг өмнө нь байгаагүй шинэ мэдрэмж өгөх бөгөөд талбай дээрх шийдвэр хэрхэн гарч байгааг илүү ойроос харах боломж бүрдүүлнэ.
Гэхдээ шийдвэр маргаантай хэвээр үлдэх тохиолдол гарна. Технологи эргэлзээг багасгах боловч хүний шүүгчийг бүрэн орлохгүй. 2026 оны ДАШТ ийнхүү хөлбөмбөгийн технологийн хамгийн том шууд туршилт болж байна.
Түгээмэл асуултууд
2026 оны ДАШТ бүрэн автомат AI шүүгч ашиглаж байна уу?
Үгүй. Офсайдын систем хагас автомат. AI болон мэдрэгч тоглогчийн байрлал, бөмбөг тоглогдсон мөчийг хэмжих боловч эцсийн шийдвэрийг хүний шүүгч гаргана. Ялангуяа офсайд байрлалтай тоглогч тоглолтод нөлөөлсөн эсэхийг хүн шийднэ.
Adidas Trionda бөмбөг гэж юу вэ, яагаад цэнэглэх хэрэгтэй вэ?
Trionda бол 500Hz IMU мэдрэгчтэй албан ёсны бөмбөг юм. Энэ мэдрэгч бөмбөгийн хөдөлгөөн, хүрэлт, цохилтын яг агшныг бүртгэнэ. Мэдрэгч батарейгаар ажилладаг тул тоглолтын өмнө бөмбөгийг цэнэглэх шаардлагатай.
Офсайдын шийдвэр 2022 оноос яагаад хурдан болсон бэ?
Камерууд тоглогчийн биеийн 29 цэгийг секундэд 50 удаа хянаж, бөмбөгийн цохилтын мэдээлэлтэй нэгтгэн офсайдын шугамыг автоматаар зурна. Тодорхой байрлалын офсайд шууд талбайн шүүгчид, туслах шүүгчийн чихэвч рүү дамжих боломжтой болсон.
Шүүгчийн биеийн камер үзэгчдэд юу харуулах вэ?
Биеийн камер нь шүүгчийн нүдээр талбайн үйл явдлыг харах боломж өгнө. AI тогтворжуулалт нь хөдөлгөөнтэй бичлэгийг бодит цагт зөөлрүүлж, шууд дамжуулгад ашиглахад илүү тохиромжтой болгоно.
