NASA Сарны өмнөд туйлыг илүү нарийвчлалтай судлах зорилгоор 2028 оны эцэс гэхэд дөрвөн робот дрон илгээхээр төлөвлөж байна. MoonFall нэртэй энэхүү төслийн хүрээнд дронууд Сарны гадаргыг зураглаж, ирээдүйн буултын боломжит бүсүүд болон ашиглаж болох нөөцийн талаар мэдээлэл цуглуулах юм.
Төслийн тээвэрлэлтийн хэсгийг хариуцаж буй Америкийн Firefly Aerospace компани аравдугаар сарын 21-нд Elytra сансрын аппаратаа Preliminary Design Review буюу урьдчилсан зураг төслийн шалгалтад амжилттай оруулснаа мэдэгджээ.
Энэхүү шалгалтаар аппаратын үндсэн бүтэц, системүүд MoonFall даалгаврын шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг үнэлсэн байна. Компанийн мэдээлснээр гэрээ байгуулснаас хойш дөрвөн сар хүрэхгүй хугацаанд уг үе шатыг дуусгажээ.
Гэхдээ энэ нь Elytra нислэгт бүрэн бэлэн болсон гэсэн үг биш. Цаашид нарийвчилсан зураг төсөл, үйлдвэрлэл, угсралт, тоног төхөөрөмжийн шалгалт зэрэг хэд хэдэн чухал үе шат үлдэж байна.
Elytra дөрвөн дроныг Сар руу хэрхэн хүргэх вэ?
Төлөвлөгөөний дагуу Elytra аппарат NASA-гийн Jet Propulsion Laboratory буюу JPL-ийн бүтээж буй дөрвөн робот дроныг дэлхийн тойрог замаас Сарны тойрог зам хүртэл тээвэрлэх юм.
Үүний дараа аппаратаас дронуудыг Сарны өмнөд туйлын бүс рүү чиглүүлэн байрлуулах төлөвлөгөөтэй байна.
Урьдчилсан зураг төслийн шалгалтын үеэр Firefly Aerospace, NASA болон JPL-ийн инженерүүд аппаратын үндсэн их бие, дулааны хяналт, хөдөлгүүр, цахилгаан систем, навигаци, холбоо болон удирдлагын тоноглолыг хамтад нь үнэлжээ.
Мөн төхөөрөмжүүд сансрын вакуум орчин, температурын огцом хэлбэлзэл болон хөөрөлтийн үеийн механик ачааллыг хэр даахыг шалгах ирээдүйн туршилтын төлөвлөгөөг хэлэлцсэн байна.
Elytra-ийн хөдөлгүүрийн систем аппаратыг Сар хүртэл шилжүүлэх бол навигацийн тоноглол замналыг хянах үүрэгтэй. Харин дулааны зохицуулалтын систем нь электрон төхөөрөмжийг Сар орчмын эрс тэс температурын нөлөөнөөс хамгаалах ёстой.
Газрын удирдлагатай холбоо барих систем ч мөн даалгаврын хамгийн чухал хэсгүүдийн нэг байна.
Дараагийн том шалгалт нь Critical Design Review буюу нарийвчилсан зураг төслийн эцсийн үнэлгээ байх юм. Энэ үе шат амжилттай дуусвал аппаратыг үйлдвэрлэх ажилд шилжих боломж бүрдэх аж.
Дронууд Сарнаас юу хайх вэ?
MoonFall-ийн дөрвөн робот дрон Сарны өмнөд туйлын ойролцоох гадаргыг өндөр нягтаршилтай камер болон бусад шинжлэх ухааны төхөөрөмжөөр судлахаар төлөвлөгджээ.
Тэдний цуглуулах мэдээллээр газрын гадаргын хэлбэр, налуу, саад тотгор болон буултын аюулгүй бүсийг тодорхойлох боломжтой гэж үзэж байна.
Мөн Сарны өмнөд туйл нь мөс болон бусад ашиглаж болох нөөц агуулж болзошгүй бүсүүдийн нэг учраас ирээдүйн экспедицүүдийн хувьд стратегийн ач холбогдолтой.
Хэрэв ийм нөөц илэрч, ашиглах боломжтой нь батлагдвал цаашид Саран дээр удаан хугацаагаар ажиллах төхөөрөмж, буултын аппарат болон хүнтэй экспедицийн дэмжлэгт ашиглах боломжтой.
Төслийн үүргийн хуваарилалтаар JPL дронуудыг бүтээж, ажиллагааг удирдах бол NASA хөөргөлтийг хариуцах юм. Харин Firefly Aerospace нь тээвэрлэх, тойрог замд хүргэх болон дронуудыг байрлуулах Elytra аппаратыг хариуцна.
Саран дээр удаан хугацаанд ажиллах төлөвлөгөөний нэг хэсэг
MoonFall төслийг NASA-гийн Сарны өмнөд туйлд урт хугацаанд хүн болон робот ажиллуулах өргөн хүрээний төлөвлөгөөний эхний шатны нэг хэсэг гэж танилцуулжээ.
Firefly Aerospace одоогоор 2028 оны сүүлчээр хөөргөхөд бэлэн болох зорилт тавьсан байна.
Гэхдээ үүнээс өмнө Elytra аппарат зураг төслийн дараагийн үнэлгээ, үйлдвэрлэл, угсралт болон бүрэн хэмжээний туршилтуудыг давах шаардлагатай. Мөн дөрвөн дроныг Сарны бодит орчинд хэрхэн байрлуулах нь одоогоор ирээдүйд хэрэгжүүлэх ажиллагаа хэвээр байна.
Хэрэв MoonFall амжилттай хэрэгжвэл NASA Сарны өмнөд туйлын илүү нарийвчилсан зураглалтай болж, ирээдүйн буултын талбай болон Саран дээр удаан хугацаанд ажиллах дэд бүтцийн байршлыг сонгоход хэрэгтэй шинэ мэдээлэл авах боломжтой юм.
