SpaceX-ийн Starship хөлөг бямба гарагт тойрог замд хийсэн хамгийн удаан нислэгээ өндөрлөж, Техас дахь хөөргөх цамхагтаа амжилттай буцаж иржээ. Өмнөх өдөр нь хөөрсөн хөлгийг цамхгийн механик гарууд агаарт нь барьж авсан байна.
Бүрэн дахин ашиглах пуужингийн систем бүтээхээр арван жилийн турш ажиллаж буй компанийн хувьд дээд шат болох Starship-ийг тойрог замаас буцаан авчирсан анхны тохиолдол болжээ.
Хөлөг буцаж ирсэн ч хурдасгуурыг газардуулж чадсангүй
Хоёр шаттай аварга пуужин баасан гарагт Техас мужийн Starbase төвөөс хөөрсөн байна. Доод шатны Super Heavy хурдасгуур нь Starship хөлгийг сансарт хүргэх үүрэг гүйцэтгэжээ.
Гэвч хөөрснөөс хойш ойролцоогоор 10 минутын дараа Super Heavy хөөргөх талбайдаа амжилттай бууж чадаагүй аж. Иймээс нэг нислэгээр пуужингийн хоёр шатыг хоёуланг нь буцаан авах төлөвлөгөө энэ удаа хэрэгжсэнгүй.
Харин Starship дэлхийг 14 удаа тойрч, сансарт 22 гаруй цаг ажилласны эцэст буцаж ирсэн нь төслийн инженерийн чухал ахиц болов.
Илон Маск уг хөлгийг SpaceX-ийн хиймэл дагуул хөөргөх үйл ажиллагааны гол хэрэгсэл болгохын зэрэгцээ ирээдүйд хүн төрөлхтнийг Сар, цаашлаад Ангарагт хүргэхээр төлөвлөж байгаа юм.
Тойрог замаас хөөргөх цамхаг хүртэл
Баасан гарагийн орой Starship дэлхийн гадаргуугаас 260 километрийн өндөрт нисэж байхдаа 26 Starlink хиймэл дагуулыг тойрог замд байрлуулжээ. Бямба гарагт хөлөг нэг хөдөлгүүрээ асааж, агаар мандалд буцаж нэвтрэх маневраа эхлүүлсэн байна.
Техасын өмнөд хэсгийн Мексикийн булангийн эрэгт орших Starbase төвд ойртохдоо хөлөг тойрог замын 27,360 км/цагийн хурдаа сааруулжээ. Дууны хурднаас давсан уналтын үеэр агаарын эсэргүүцлийн улмаас гадаргуу нь асар их халсан аж.
Дараа нь гурван хөдөлгүүрээ асаан, хөлгийн байрлалыг босоо болгож, хөөргөх цамхаг руу чиглүүлсэн байна. Цамхагт суурилуулсан “савх” хэлбэрийн хоёр механик гар хөлгийг газарт хүрэхээс өмнө барьж авчээ.
Falcon 9-өөс ялгаатай зорилго
SpaceX-ийн хөөргөлтийн үндсэн ачааллыг өнөөг хүртэл Falcon 9 үүрч ирсэн. Тус пуужин 2010 оноос хойш 700 гаруй удаа хөөрсөн байна.
Falcon 9-ийн доод шатны хурдасгуурыг дахин ашигладаг боловч ачааг тойрог замд хүргэдэг дээд шатыг нислэг бүрийн дараа буцаан авдаггүй, далайд унагадаг юм.
Харин Starship төслийн зорилго нь пуужинг бүхэлд нь буцаан авч, дахин хөөргөх боломж бүрдүүлэхэд оршино. Маск сансрын нислэгийг арилжааны нисэх онгоцны аялал шиг тогтмол, хялбар болгохыг зорьж байгаа аж.
Starship-ийн дээд шатыг амжилттай буцаасан нь энэ чиглэлд том алхам болсон ч хоёр шатыг нэг нислэгээр зэрэг буцаан авах даалгавар биелээгүй хэвээр байна.
Дулааны хамгаалалтыг сайжруулах шаардлагатай
Дахин ашиглалтад тулгарч буй өөр нэг асуудал нь хөлгийн дулааны хамгаалалт юм. Агаар мандалд нэвтрэх үеийн өндөр температураас хамгаалдаг хар өнгийн зургаан өнцөгт хавтангуудыг одоогоор засвар үйлчилгээ хийлгүйгээр бүрэн дахин ашиглах боломжгүй байна.
SpaceX нислэг бүрийн дараа солих, засах шаардлагагүй эсвэл маш бага үйлчилгээ шаардах шинэ хавтан хөгжүүлэхээр ажиллаж байгаа аж.
Өмнө нь НАСА-гийн Space Shuttle систем хэсэгчлэн дахин ашиглах зарчмаар ажиллаж байв. АНУ-ын сансрын нисгэгчдийг Олон улсын сансрын станцад хүргэж байсан уг системийг 2011 онд ашиглалтаас гаргасан юм. Үндсэн хөлгийг дараагийн нислэгт бэлтгэхийн тулд өргөн хүрээний үзлэг, засвар үйлчилгээ хийх шаардлагатай байжээ.