NASA-ийн ESCAPADE төслийн хоёр жижиг сансрын аппарат дэлхийн ойролцоо таталцлын маневр хийж, Ангараг гарагийг чиглэн нисэж эхэлжээ. Аппаратууд дэлхийн дэргэдүүр өнгөрөхдөө үндсэн хөдөлгүүрээ асааж, Обертын эффектээр маневрын үр ашгийг нэмэгдүүлсэн байна. NASA Ангараг руу чиглэсэн нислэгтээ ийм аргаар хурд нэмсэн анхны тохиолдол болжээ.
Blue, Gold аппаратууд дэлхийн дэргэдүүр амжилттай өнгөрөв
Төслийн хоёр дахь аппарат Gold арваннэгдүгээр сарын 9-нд АНУ-ын зүүн бүсийн цагаар өглөөний 06:00 цагийн орчимд дэлхийн гадаргаас ойролцоогоор 1050 километрийн өндөрт өнгөрчээ.
Харин эхний аппарат Blue үүнээс хоёр хоног гаруйн өмнө ижил төрлийн маневр хийж, дэлхийн гадаргад 1600 орчим километр ойртсон байна. Хоёр аппаратын маневр амжилттай болжээ.
«NASA анх удаа хөдөлгүүрээ асаасан чигээр дэлхийн дэргэдүүр өнгөрөх маневр ашиглан аппаратыг Ангараг руу чиглүүллээ. Бид энэ маневрыг хоёр өдрийн дотор хоёр удаа амжилттай гүйцэтгэлээ» хэмээн NASA-ийн гелиофизикийн хэлтсийн нислэгийн удирдлагын орлогч даргын үүрэг гүйцэтгэгч Asal Naseri мэдэгдсэн байна.
Ангараг хүрэх уламжлалт бус замыг сонгожээ
ESCAPADE ердийн нислэгийн замналаас өөр хувилбар ашиглаж байгаа юм. Ангараг руу хөөргөхөд тохиромжтой, ойролцоогоор хоёр жил тутам нээгддэг хугацааг хүлээхийн оронд аппаратуудыг 2025 оны арваннэгдүгээр сард хөөргөжээ. Тэд Blue Origin компанийн New Glenn пуужингийн хоёр дахь нислэгээр сансарт гарсан байна.
Үүний дараа хоёр аппарат Нар–Дэлхийн системийн L2 Лагранжийн цэгийн орчимд бараг нэг жил байж, эцсийн таталцлын маневраа хийхээр дэлхий рүү эргэн ойртжээ.
Advanced Space компанийн боловсруулсан энэ замнал нь дэлхийн таталцлыг ашиглан дараагийн хурдатгалыг авах замаар Ангараг руу нисэх төслийг бараг хүссэн үедээ хөөргөх боломж олгодог аж. Гэхдээ дэлхийн дэргэдүүр өнгөрөх мөчид үндсэн хөдөлгүүрийг маш нарийн тооцоотой асаах шаардлагатай юм.
2027 оны есдүгээр сард Ангарагт хүрнэ
Blue, Gold хоёр аппарат Ангарагт хоёр өдрийн зайтайгаар 2027 оны есдүгээр сард хүрэхээр төлөвлөжээ. Тус бүр гарагийн тойрог замд орохын тулд үндсэн хөдөлгүүрээ ойролцоогоор 11 минут ажиллуулах юм.
Үүний дараа аппаратууд шинжлэх ухааны ажиглалт хийхээр төлөвлөсөн тойрог замууддаа шилжинэ.
ESCAPADE-ийн гол зорилго нь Ангарагийн орчмын сансрын цаг агаар болон нарны салхи тус гарагийн соронзон орчин, агаар мандалтай хэрхэн харилцан үйлчилдгийг судлах явдал юм.
Нэг үзэгдлийг хоёр цэгээс ажиглана
Судалгааны эхний үед аппаратууд нэг тойрог замд ажиллах бөгөөд нэг нь нөгөөгөөсөө нислэгийн хугацаагаар 30 хүртэлх минутын зайтай байрлана. Ингэснээр сансрын цаг агаар хугацааны явцад хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг ажиглах боломжтой болно.
Дараагийн шатанд тэднийг өөр өөр тойрог замд оруулах аж. Нэг аппарат нарны салхийг судлах бол нөгөө нь уг урсгал Ангарагт ямар нөлөө үзүүлж байгаад төвлөрөх юм.
SIMPLEx хөтөлбөрийн сүүлчийн төсөл
ESCAPADE нь бага зардлаар гараг эрхсийг судлах зорилготой NASA-ийн SIMPLEx хөтөлбөрийн сүүлчийн төсөл болжээ. Тус хөтөлбөрийн бусад хэд хэдэн ажиллагаа зорилгодоо хүрч чадаагүй байна.
Тухайлбал, Janus аппаратыг Psyche-тэй хамт хөөргөх ёстой байсан ч Psyche-ийн хөөргөлт хойшилсны улмаас Janus төслийг 2023 онд цуцалжээ.
Харин Lunar Trailblazer 2025 оны хоёрдугаар сард хөөрснөөсөө хойш удалгүй ажиллагаагүй болсон байна. Холбоо, ажиллагааг нь сэргээх оролдлогууд үр дүнд хүрээгүй тул NASA таван сарын дараа төслийг албан ёсоор дуусгавар болгожээ.
SIMPLEx-ийн LunaH-Map, Q-PACE гэсэн өөр хоёр төсөл ч хөөрсний дараа амжилтгүй болсон юм. Төсвийн хязгаарлалтаас шалтгаалан NASA уг хөтөлбөрийн хүрээнд шинэ сонгон шалгаруулалт зарлаагүй бөгөөд ойрын хугацаанд сэргээх төлөвлөгөөний талаар мэдээлээгүй байна.
