Их Британийн онлайн аюулгүй байдлын шинэ журам сорилттой тулгарлаа
Их Британид хэрэгжиж буй интернэтийн аюулгүй байдлын шинэ дүрэм журам хүүхдүүдийг цахим орчинд илүү сайн хамгаалах зорилготой байсан. Гэвч бодит байдал дээр асуудал илүү төвөгтэй болох нь харагджээ.
Өсвөр насныхан “орчин үеийн” гэж нэрлэгдэж буй нас шалгах системүүдийг богино хугацаанд тойрч гарах аргуудыг олсон байна. Зарим арга нь бүр хэтэрхий энгийн, бараг инээдтэй санагдам байжээ.
Хууль байгаа ч асуудал хэвээр байна
Энд яригдаж буй гол баримт бичиг нь Online Safety Act юм. Энэхүү хууль нь онлайн платформуудыг нас баталгаажуулах найдвартай механизм нэвтрүүлэхийг үүрэг болгожээ.
Энэ шаардлага нь насанд хүрэгчдэд зориулсан контент бүхий сайтууд, нийгмийн сүлжээ болон хүүхдүүд аюултай мэдээлэлтэй таарах эрсдэлтэй бусад үйлчилгээний платформуудад хамаарна.
Төрийн байгууллагууд компаниудын хэрэгжилтийг шалгаж, шаардлага зөрчсөн тохиолдолд мөрдөн шалгах ажиллагаа хүртэл эхлүүлж байгаа аж. Цаасан дээр бол бүх зүйл итгэл төрүүлэм харагдана: илүү олон шүүлтүүр, илүү их хяналт, илүү хүчтэй хамгаалалт.
Гэвч хүүхдүүд системээс хурдан байна
Internet Matters байгууллагын тайланд дурдсанаар, нөхцөл байдал өөр талтай байна. Уг тайланг мянган хүүхэд болон тэдний эцэг эхээс авсан судалгаанд үндэслэн гаргажээ.
Эерэг өөрчлөлтүүд бий. Тухайлбал:
- Хүүхдэд зориулсан аюулгүй байдлын тохиргоо нэмэгдсэн
- Контент шүүлтүүр илүү сайжирсан
- Эцэг эхийн хяналтын хэрэгслүүд хэрэглэхэд илүү хялбар болсон
Гэхдээ үүний зэрэгцээ судалгаанд оролцсон хүүхдүүдийн бараг тал хувь нь насны хязгаарлалтыг тойрч гарах нь маш амархан гэж хариулсан байна.
Хамгийн түгээмэл хэрэглэдэг аргууд
Өсвөр насныхны ашигладаг хамгийн түгээмэл “аргууд” нь нэлээд энгийн байна.
Тэдгээрт:
- Хуурамч төрсөн огноо оруулах
- Өөр хүний аккаунт ашиглах
- Нүүр таних системийг хуурах
- Хиймэл эсвэл зурсан сахал ашиглах
зэрэг багтжээ.
Тийм ээ, хиймэл сахал ашиглах нь тоглоом шиг сонсогдож магадгүй. Гэвч зарим тохиолдолд энэ арга үнэхээр ажиллаж байгааг тайланд дурдсан байна. Өсвөр насныхны 46 орчим хувь нь ийм шалгалтыг давах нь “маш амархан” гэж мэдэгджээ.
Хортой контент бүрэн арилаагүй байна
Хязгаарлалт, шүүлтүүр нэмэгдсэн ч хүүхдүүд хүсээгүй эсвэл хор хөнөөлтэй контенттой тулгарсаар байна. Судалгаагаар хүүхдүүдийн 49 хувь нь ийм төрлийн агуулгатай таардаг гэж хариулжээ.
Эцэг эхчүүдийн хувьд хамгийн их санаа зовоож буй асуудлууд нь:
- Хиймэл оюун ухаанаар бүтээсэн контент
- Хүүхдүүдийн онлайн орчинд хэт их цаг өнгөрүүлэх байдал
юм.
Өөрөөр хэлбэл, асуудал зөвхөн насанд тохироогүй контентод нэвтрэх боломж төдий биш байна. Контентын хэмжээ, чанар, хурдтай тархалт зэрэг нь мөн томоохон сорилт болжээ.
Мэргэжилтнүүд юу санал болгож байна вэ
Салбарын мэргэжилтнүүд нөхцөл байдлыг сайжруулахын тулд хэд хэдэн чиглэлд анхаарах шаардлагатай гэж үзэж байна.
Тэдний санал болгож буй гол арга хэмжээнүүд:
- Аюулгүй байдлыг анхнаас нь суулгах — платформууд хамгаалалтыг нэмэлт сонголт бус, үндсэн тохиргоо болгох
- Эрсдэлийн үнэлгээ хийх — хүүхдийн нэвтрэх боломжийг тухайн контентын төрлөөс хамааруулах
- Насанд тохирсон тохиргоо ашиглах — өөр өөр насны бүлэгт ялгаатай дүрэм хэрэгжүүлэх
- Илүү найдвартай нас баталгаажуулалт нэвтрүүлэх — зөвхөн нэр төдий шалгалт бус, бодитоор үр дүнтэй систем хэрэглэх
- Дижитал боловсролыг нэмэгдүүлэх — хүүхэд болон эцэг эхчүүдэд цахим орчны эрсдэлийг ойлгуулах
Гол бэрхшээл нь хэрэгжилт дээр байна
Эдгээр санаа логиктой сонсогдож байгаа ч одоогоор ихэнх нь ерөнхий зөвлөмжийн түвшинд үлдэж байна. Шууд, богино хугацаанд хэрэгжүүлж болох тодорхой шийдэл хангалтгүй хэвээр байгаа аж.
Тиймээс хамгийн том сорилт нь хэрэгжилт болж байна. Технологи хурдан хөгжиж байгаа ч хүүхдүүд шинэ системд түүнээс ч хурдан дасан зохицож, тойрч гарах арга олж байна.
Хиймэл сахал бол инээдтэй түүх биш, харин анхааруулах дохио
Хиймэл эсвэл зурсан сахлаар нас шалгах системийг хуурсан тухай жишээ нь анх сонсоход хөгжилтэй мэт санагдаж болох ч үнэндээ илүү гүн асуудлыг харуулж байна.
Хамгийн сайн хууль ч амархан тойрч гарах боломжтой бол бодит хамгаалалт болж чаддаггүй. Онлайн аюулгүй байдлын ирээдүй зөвхөн технологиос хамаарахгүй бололтой. Харин хяналт, боловсрол, эцэг эхийн оролцоо, эрүүл ухаантай зохицуулалтын зөв тэнцвэрээс шалтгаалах юм.
Ийм тэнцвэрийг олох хүртэл хүүхдүүд системээс түрүүлсээр байх бололтой.
