Пуужингийн дээд шат Сарны гадаргуутай мөргөлджээ
Өнөө өглөө SpaceX компанийн Falcon 9 пуужингийн дээд шатны хэлтэрхий Сарны гадаргуутай мөргөлдсөн гэж эрдэмтэд мэдээлж байна. Уг хэсэг нь 2025 онд хийсэн хөөргөлтийн дараа сансарт үлдсэн объект байжээ.
Судлаачдын үнэлгээгээр энэ үйл явдал Дэлхийд ямар нэг аюул учруулахгүй. Харин Сарны геологи болон сансрын хог хаягдал хэрхэн хөдөлж, эцэстээ ямар замналаар гадаргуутай мөргөлддөг талаар чухал мэдээлэл өгөх боломжтой гэж үзэж байна.
Мөргөлт Эйнштейний кратерын ойролцоо болсон байж магадгүй
Ойролцоогоор 4 тонн жинтэй уг объект Сарны гэрэлтсэн талд, Эйнштейний кратерын ойролцоо мөргөлдсөн байх магадлалтай. Тооцоогоор мөргөлтийн хурд 8,700 км/цаг орчим байсан аж.
Пуужингийн энэ хэсэг ойролцоогоор 14 метр урттай байжээ.
Шууд бичлэгээр хэн ч хараагүй
Мөргөлтийн агшныг шууд байдлаар ажигласан сансрын аппарат байсангүй. Учир нь тухайн үед Сарны тойрог замд байсан төхөөрөмжүүдийн аль нь ч мөргөлт болсон хэсгийг шууд харах байрлалд байгаагүй байна.
Иймээс эрдэмтэд одоо “өмнөх” болон “дараах” зургуудыг харьцуулж, шинээр үүссэн кратерыг илрүүлэхээр ажиллаж байна.
NASA болон Danuri мэдээлэл өгөх боломжтой
Ойрын өдрүүдэд NASA-гийн Lunar Reconnaissance Orbiter аппарат мөргөлт болсон байж болзошгүй бүсийн зургийг авах төлөвтэй байна.
Мөн Өмнөд Солонгосын Danuri сарны тойрог замын аппарат уг хэсгийн дээгүүр мөргөлтийн өмнөхөн ниссэн тул нэмэлт мэдээлэл өгөх боломжтой гэж судлаачид үзэж байна.
Эдгээр өгөгдөл нь шинэ кратерын байршил, хэмжээ, мөргөлтийн нөлөөг тогтооход ашиглагдах юм.
Астрономичид гэрэл болон тоосон үүлийг хайж байна
Хойд болон Өмнөд Америк дахь астрономичид мөргөлтийн үеийн богино гэрэлтэлт болон Сарны тоосны үүл илрүүлэхийг оролдсон байна.
Мөргөлтийн дараа хөөрсөн тоос, хэлтэрхий нь нарны гэрлийг сарниулсан байж болох тул дурангаар хийсэн ажиглалтуудыг нарийвчлан боловсруулах шаардлагатай. Энэ ажил хэдэн цагаас хэдэн долоо хоног хүртэл үргэлжилж магадгүй байна.
Уг хэлтэрхий 2025 оны сарны аппаратуудын хөөргөлттэй холбоотой
Сонирхолтой нь, Саран дээр мөргөлдсөн энэ хэсэг нь 2025 оны нэгдүгээр сард хоёр робот сарны аппаратыг сансарт гаргасан Falcon 9-ийн даалгаварт хамаарч байжээ.
Falcon 9-ийн эхний шат тухайн үед Дэлхий рүү буцаж ирсэн бөгөөд дахин ашиглагдахаар үлдсэн байна. Харин дээд шат нь Дэлхийг тойрсон сунгасан орбитод үлджээ.
Цаг хугацааны явцад Сарны таталцал түүний замналыг өөрчилж, эцэст нь Сарны гадаргуутай мөргөлдөхөд хүргэсэн байна.
Нэг хэсэг нь нислэгээ үргэлжлүүлж, нөгөө нь Саран дээр ул мөр үлдээв
Энэ үйл явдлын нэг сонирхолтой тал нь тухайн нислэгт ашиглагдсан Falcon 9-ийн эхний шат одоо Starlink хиймэл дагуулуудыг хөөргөх дараагийн даалгаварт бэлтгэгдэж байгаа явдал юм.
Өөрөөр хэлбэл, нэг пуужингийн нэг хэсэг дахин сансарт нисэхээр бэлтгэгдэж байхад нөгөө хэсэг нь Сарны гадаргуу дээр шинэ ул мөр үлдээсэн байна.
Сансрын хог хаягдлыг судлах ховор боломж
Falcon 9-ийн дээд шат Сартай мөргөлдсөн энэ явдал нь ердийн осол мэт харагдаж болох ч эрдэмтдийн хувьд судалгааны үнэ цэнтэй боломж юм.
Шинэ кратерын хэмжээ, хэлбэр, цацагдсан материалын тархалтыг судалснаар хүний бүтээсэн объект Сарны гадаргуутай хэрхэн харилцан үйлчилдгийг илүү сайн ойлгох боломжтой. Мөн ирээдүйд Сарны тойрог зам болон гадаргуу дээр нэмэгдэх төхөөрөмж, бааз, хог хаягдлын эрсдэлийг үнэлэхэд энэ мэдээлэл хэрэгтэй болох юм.
