Одон орон судлаачид алсын ертөнцүүдийг судлах ажилд чухал алхам хийлээ. Эрдэмтдийн мэдээлснээр, дэлхийтэй төстэй шинж чанартай, чулуурхаг экзогараг дээр атмосфер байгааг анх удаа баталсан байна. Энэ нь Нарны аймгаас ойролцоогоор 48 гэрлийн жилийн зайд, Cetus одны ордод байрлах LHS 1140b гараг юм.
Амьдрах боломжтой гараг хайх судалгаанд том нээлт болов
University of Florida-ийн эрдэмтдийн танилцуулсан энэ нээлт нь Нарны аймгаас гаднах амьдрах боломжтой гарагуудыг хайх судалгааны хамгийн сонирхолтой үр дүнгийн нэг болж магадгүй байна.
LHS 1140b нь зөвхөн алс холын нэгэн экзогараг бус, харин чулуурхаг бүтэцтэй, шингэн ус байх боломжтой бүсэд оршдог, дээрээс нь атмосферийн шинж тэмдэг илэрсэн онцгой объект гэж судлаачид үзэж байна.
LHS 1140b бол “супер дэлхий” ангиллын гараг
LHS 1140b нь “супер дэлхий” гэж нэрлэгддэг ангилалд багтдаг. Энэ төрлийн гарагууд нь масс, хэмжээгээрээ Дэлхийгээс том боловч бүтэц нь чулуурхаг, манай гарагтай төстэй байх боломжтой байдаг.
Тус экзогарагийн масс Дэлхийн массаас ойролцоогоор 5.6 дахин их гэж тооцоолжээ.
LHS 1140b нь LHS 1140 нэртэй улаан одой одыг тойрон эргэдэг бөгөөд нэг бүтэн тойрог хийхэд 25 хоногоос бага хугацаа зарцуулдаг байна. Хэдийгээр “жил” нь богино боловч түүний байрлал шинжлэх ухааны хувьд маш сонирхолтой. Учир нь уг гараг одныхоо амьдрах боломжтой бүсэд оршдог бөгөөд энэ бүсэд температур нь шингэн ус оршин тогтнох нөхцөлийг бүрдүүлж болзошгүй юм.
Нэг талаараа од руугаа байнга харсан байж магадгүй
LHS 1140b-ийн нэг онцлог нь оддоо нэлээд ойр оршдог явдал. Үүнээс болж уг гараг үргэлж нэг талаараа од руугаа харсан байх магадлалтай гэж судлаачид үзэж байна.
Хэрэв энэ таамаг зөв бол LHS 1140b дээр Дэлхий шиг өдөр, шөнийн энгийн солигдолт байхгүй гэсэн үг. Нэг тал нь одны гэрэлд байнга өртөж, нөгөө тал нь харанхуйд үлдэх боломжтой.
Атмосфер бол амьдрал хайхад хамгийн чухал нөхцөлүүдийн нэг
Аливаа гарагийг амьдрал орших боломжтой гэж авч үзэхийн тулд хэд хэдэн үндсэн нөхцөл шаардагддаг. Тухайлбал, гараг чулуурхаг байх, температур нь шингэн ус оршин тогтнох боломжтой байх, мөн атмосфер агуулж байх ёстой.
Америкийн судлаачдын үзэж буйгаар LHS 1140b эдгээр гол нөхцөлийг хангах боломжтой байна. Одоогоор уг гараг дээр амьдрал байгаа гэх ямар ч нотолгоо байхгүй ч түүний шинж чанарууд цаашдын судалгаанд маш үнэ цэнтэй объект болгожээ.
University of Florida-ийн дэд профессор Jason Dittmann-ийн онцолсноор, энэ нь шингэн ус орших боломжтой гэж үзэж буй дэлхийтэй төстэй чулуурхаг гараг дээр атмосфер илрүүлсэн анхны тохиолдол юм. Өмнө нь улаан одой оддын ойролцоох ижил төрлийн олон гараг атмосфергүй байх, эсвэл одныхоо идэвхжилээс болж атмосферээ алдсан байх магадлалтай гэж үзэгдэж байв.
Атмосферийн найрлага эрдэмтдийг гайхшруулж байна
Урьдчилсан шинжилгээгээр LHS 1140b-ийн атмосфер гелий ихтэй, бага хэмжээний устөрөгч агуулсан байж магадгүй гэж үзэж байна. Гэсэн ч эрдэмтэд найрлагыг нь бүрэн тодорхойлоогүй бөгөөд илүү нарийвчилсан ажиглалт хийхээр төлөвлөжээ.
Судлаачдын хувьд хамгийн их анхаарал татаж буй зүйл нь усны уур илрэх эсэх юм. Хэрэв атмосфер дотор усны уурын ул мөр олдвол уг гарагийн амьдрах боломжийг үнэлэхэд маш чухал үзүүлэлт болох юм.
James Webb Space Telescope нууцыг тайлахад тусална
Дараагийн шатанд эрдэмтэд LHS 1140b-г James Webb Space Telescope ашиглан илүү нарийвчлан ажиглахаар төлөвлөж байна.
Энэхүү сансрын дурангийн хүчирхэг багажууд нь гарагийн атмосферийг илүү гүн судалж, усны уур болон бусад химийн бодисын шинж тэмдэг байгаа эсэхийг хайх боломж олгоно.
Дэлхийтэй төстэй ертөнцүүд бидэнд бодсоноос ойр байж магадгүй
LHS 1140b дээр атмосфер илэрсэн нь экзогараг судлалын салбарт чухал ахиц болж байна. Энэ нээлт нь Дэлхийтэй төстэй ертөнцүүд урьд өмнө төсөөлж байснаас илүү ойр, илүү олон янз байж болохыг харуулж байна.
Мэдээж цаашид олон нэмэлт судалгаа шаардлагатай. Гэвч LHS 1140b аль хэдийн амьдрал хайх хамгийн ирээдүйтэй нэр дэвшигчдийн нэг болжээ.
Эрдэмтэд ирэх жилүүдэд энэ гарагийг илүү нарийвчлан судалснаар хүн төрөлхтний хамгийн том асуултуудын нэг болох “Дэлхийгээс өөр газар амьдрал бий юу” гэсэн асуултад ойртох боломжтой гэж найдаж байна.
