Сансрын технологид шинэ үе эхэлж байна
Дэлхийг ажиглах зориулалттай хиймэл дагуул анх удаа хүний шууд оролцоогүйгээр объект хайх даалгаврыг бие даан гүйцэтгэсэн байна. Энэ туршилт дөрөвдүгээр сард болсон бөгөөд сансрын тойрог зам дээр vision-language model буюу дүрс ба хэлний ойлголтыг хослуулсан AI загварыг ашигласан анхны баримтжуулсан тохиолдол гэж үзэж байна.
Энэхүү амжилт нь ирээдүйн хиймэл дагуулуудын үүргийг үндсээр нь өөрчилж магадгүй юм. Өмнө нь тэд ихэвчлэн мэдээлэл цуглуулж, Дэлхий рүү дамжуулдаг “идэвхгүй ажиглагч” байсан бол одоо мэдээллийг газар дээр нь шинжилж, чухал хэсгийг өөрөө таних чадвартай систем болж эхэлж байна.
Хиймэл дагуул зураг илгээхээс илүүг хийж эхэллээ
Ердийн үед хиймэл дагуулууд асар их хэмжээний зураг, өгөгдлийг Дэлхий рүү дамжуулдаг. Дараа нь тэдгээрийг газрын төвүүдэд хүмүүс эсвэл тусгай алгоритмууд боловсруулж, хэрэгтэй мэдээллийг ялгадаг.
Харин энэ удаагийн туршилтад процесс өөрөөр явагджээ. Хиймэл дагуул өөрөө зураг авч, өгөгдлийг тойрог зам дээрээ боловсруулж, текстэн даалгаварт тохирсон сонирхолтой хэсгийг илрүүлсэн байна.
YAM-9 хиймэл дагуул дээр туршилт хийжээ
Туршилтыг Loft Orbital компанийн бүтээсэн YAM-9 хиймэл дагуул дээр хийсэн байна. Түүний onboard системд NASA JPL-ийн хөгжүүлсэн программ хангамж ажиллажээ.
Энэхүү систем нь байгалийн хэлээр өгсөн хүсэлтэд хариулах маягаар Дэлхийн гадаргуу дээрх сонирхолтой бүсүүдийг өөрөө хайж, таних чадвартай байв. Өөрөөр хэлбэл, оператор маш нарийн код эсвэл урьдчилан тогтоосон команд өгөх шаардлагагүй, харин ердийн хэлээр хүсэлт өгч болох юм.
Системийн “тархи” нь Google DeepMind-ийн Gemma 3 байв
Туршилтын гол технологийн нэг нь Google DeepMind-ийн Gemma 3 загвар байжээ. Энэ нь vision-language model буюу зураг ойлгох чадварыг текстэн даалгавар ойлгох чадвартай нэгтгэсэн AI загвар юм.
Gemma 3 нь зураг дээр юу байгааг шинжлэхээс гадна “хот сууринтай залгаа байгалийн бүсийг ол” гэх мэт хүний хэлээр өгсөн хүсэлтийг ойлгож, түүнд тохирсон хэсгийг хайж чаддаг.
AI хязгаарлагдмал нөөцтэй сансрын орчинд ажилласан
Сансарт AI ажиллуулах нь Дэлхий дээрх дата төвд загвар ажиллуулахаас хамаагүй хэцүү. Хиймэл дагуулын санах ой, эрчим хүч, тооцоолох хүчин чадал хязгаарлагдмал байдаг.
Тиймээс NASA-ийн инженерүүд программ хангамжийг сансрын нөхцөлд ажиллахуйц болгон оновчтой болгожээ. Энэ нь хязгаарлагдмал нөөцтэй төхөөрөмж дээр нарийн AI загвар ажиллуулах боломжтойг харуулсан чухал туршилт болсон байна.
“Ухаалаг” хиймэл дагуул юу хийж чадсан бэ
Туршилтын үеэр судлаачид хиймэл дагуулд хэд хэдэн төрлийн даалгавар өгсөн байна. Жишээлбэл, байгалийн ландшафт хот сууринтай залгаж буй бүсийг олох, эсвэл төмөр замын зангилааны ойролцоох дэд бүтцийг тодорхойлох зэрэг даалгавар өгчээ.
Хиймэл дагуул зөвхөн зураг аваад зогссонгүй. Тэрээр зураг дундаас чухал хэсгийг сонгож, анхны түвшний дүн шинжилгээг шууд тойрог зам дээр хийсэн байна.
Газрын дата төвүүдийн ачааллыг бууруулна
Мэргэжилтнүүд энэ технологийг хоёр гол шалтгаанаар чухал гэж үзэж байна. Нэгдүгээрт, энэ нь Дэлхий дээрх өгөгдөл боловсруулах төвүүдийн ачааллыг бууруулна.
Олон мянган зураг, raw data дамжуулахын оронд хиймэл дагуул өөрөө чухал хэсгийг ялгаж, илүү цэгцтэй мэдээлэл илгээх боломжтой болно. Ингэснээр шинжээчид хэрэггүй өгөгдөлд цаг үрэхгүй, шууд хамгийн чухал мэдээлэлтэй ажиллаж чадна.
Орбит дээр бодит цагийн AI систем бий болох эхлэл
Хоёрдугаарт, энэ нь бараг бодит цагийн горимд ажиллах автоном хиймэл оюун ухаантай сансрын системүүдийн эхний алхам болж байна.
Хэрэв хиймэл дагуул өөрөө мэдээлэл ойлгож, сонгож, чухал хэсгийг ялгаж чаддаг бол гамшиг, гал түймэр, үер, хотжилт, байгаль орчны өөрчлөлт зэрэг үйл явдлыг илүү хурдан илрүүлэх боломжтой.
Хөгжүүлэгчид: “Энэ нь Дэлхийн аль ч цэгийг тасралтгүй ажиглах боломжийг нээж байна” хэмээн онцолжээ.
YAM-9 Nvidia Jetson AGX Orin модультай
YAM-9 хиймэл дагуул тусгай тооцоолох модультай бөгөөд Nvidia Jetson AGX Orin дээр суурилсан байна. Энэ нь сансрын нөхцөлд нарийн AI алгоритм ажиллуулах боломж олгожээ.
Ийм төхөөрөмж нь хиймэл дагуулыг зөвхөн camera platform бус, өөр дээрээ өгөгдөл боловсруулах чадвартай edge computing систем болгож байна.
Сансар AI-ийн шинэ платформ болж байна
Энэ туршилт нь зөвхөн нэг удаагийн технологийн үзүүлбэр биш байж магадгүй. Харин ирээдүйд хиймэл дагуулуудыг тархсан AI дэд бүтцийн нэг хэсэг болгон ашиглах боломжийг харуулж байна.
Өөрөөр хэлбэл, олон хиймэл дагуул хамтран ажиллаж, Дэлхийн янз бүрийн хэсгийг ажиглан, өөрсдөө юу чухал болохыг тодорхойлж, хэрэгтэй мэдээллийг шууд илгээдэг систем бий болж магадгүй юм.
Planet Labs, Kepler зэрэг компаниуд мөн туршилт хийж байна
Сансарт тооцоолол хийх технологи дээр зөвхөн NASA болон Loft Orbital ажиллаж байгаа биш. Зарим хиймэл дагуулын операторууд, тухайлбал Planet Labs болон Kepler Communications зэрэг компаниуд сансрын computing системүүдийг туршиж, илүү нарийн AI загваруудыг ашиглах боломжийг судалж байна.
Ирээдүйд vision-language model зэрэг илүү ухаалаг AI загварууд хиймэл дагуулын сүлжээнд нэвтэрвэл “ухаалаг constellation” буюу өөрөө шийдвэр гаргах чадвартай хиймэл дагуулын бүлэглэлүүд бий болох боломжтой.
Хиймэл дагуулууд юу илгээхээ өөрсдөө шийддэг болно
Өнөөгийн хиймэл дагуулууд ихэвчлэн урьдчилан заасан даалгавраар зураг авч, өгөгдөл илгээдэг. Харин ирээдүйн системүүд өөрсдөө орчныг ойлгож, ямар мэдээлэл хамгийн чухал болохыг сонгож чадна.
Энэ нь холбооны багтаамж, дата хадгалалт, шинжилгээний хугацааг хэмнэхээс гадна яаралтай нөхцөлд илүү хурдан хариу өгөх боломж бүрдүүлнэ.
Сар, Ангарагийн аялалд ч ашиглаж магадгүй
Сансарт автоном AI ашиглах санаа зөвхөн Дэлхийг ажиглах хүрээнд хязгаарлагдахгүй. Инженерүүд ийм системүүдийг ирээдүйд Сар, Ангараг руу хийх нислэгүүдэд сансрын нисэгчдийн туслах болгон ашиглах боломжийг судалж байна.
Жишээлбэл, хүнд интерфейс ашиглахын оронд сансрын нисэгчид AI-д дуу хоолойгоор эсвэл текстээр даалгавар өгч, төхөөрөмжүүдийг удирдах, орчныг таних, аюултай бүсийг илрүүлэх боломжтой болно.
Сансрын дижитал туслахын эхлэл
Хиймэл дагуул зураг “ойлгож”, хүний хэлээр өгсөн хүсэлтэд хариу үйлдэл үзүүлж чадсан нь сансрын технологид шинэ чиглэл нээж байна.
Энэ нь зөвхөн нэг хиймэл дагуулын туршилт бус, хиймэл оюун ухаан сансрын судалгааны бүрэн эрхт оролцогч болж эхэлж байгаагийн дохио юм. Ирээдүйд хиймэл дагуулууд Дэлхийг ажиглах, сансрын нисэгчдэд туслах, гүн сансрын судалгаанд оролцох илүү ухаалаг системүүд болон хөгжиж магадгүй байна.
